Một trong những căn bệnh trong đội ngũ cán bộ,
công chức, viên chức tồn tại lâu nay là bệnh né tránh trách nhiệm, sợ trách
nhiệm. Mặc dù đã được nhận diện và chỉ rõ là một trong những biểu hiện suy
thoái về tư tưởng chính trị theo Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII của Đảng,
thế nhưng cho đến nay, căn bệnh này vẫn chưa được điều trị hiệu quả. Tác hại
của căn bệnh này là rất lớn, đòi hỏi phải có phương thuốc đặc trị.
Thế nhưng, bệnh né tránh trách nhiệm, lẩn tránh nhiệm vụ cũng gây
ra hậu quả, thiệt hại không kém. Đến mức tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với
các địa phương để đánh giá tình hình 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6
tháng cuối năm 2019 vừa được tổ chức thì căn bệnh né tránh trách nhiệm được chỉ
đích danh là một trong những trở lực của phát triển, gây lãng phí lớn, thậm chí
gây mất niềm tin. “Sợ trách nhiệm” và “né trách nhiệm” để chỉ những người được
giao nhiệm vụ công nhưng đã không làm tròn nhiệm vụ, thậm chí thoái thác nhiệm
vụ, lẩn tránh nhiệm vụ theo chức trách của mình. Tại sao người ta lại “né”
quyền lực và trách nhiệm mà tổ chức đã trao cho mình? Đó có thể là vì người ta
cho rằng việc thực thi những nhiệm vụ đó khá “xương”, không có lợi cho bản
thân, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thực tiễn hiện nay, có những việc cần sớm được cung
cấp thông tin để định hướng dư luận thì không có ai phát ngôn, gây ra nhiều lo
lắng, rồi những tin đồn, những thông tin xuyên tạc có cơ hội xuất hiện hoặc rất
nhiều việc đáng lẽ phải được giải quyết ở cấp dưới, ở cấp cơ sở, nhưng vì cấp
dưới, cấp cơ sở không giải quyết, mà cứ dồn dần lên cấp trên, nên cuối cùng rất
nhiều nhiệm vụ lên đến tận cấp quản lý hành chính cao nhất là Chính phủ, Thủ
tướng Chính phủ. Điều này rõ ràng làm giảm hiệu quả quản trị của cả hệ thống,
gây dồn ứ nhiệm vụ. Nhiều cấp có thể ra quyết định quản lý theo đúng thẩm quyền
thì lại có xu hướng trở thành cấp trung gian, trung chuyển trách nhiệm, và cả
hệ thống phải chờ cấp cao nhất ra quyết định quản lý thì mới thực thi được.
Nhiều việc vì thế chậm được giải quyết. Xu hướng “dồn việc lên trên” này xuất
hiện cả trên bình diện quốc gia và trong mỗi cơ quan, bộ, ngành, địa phương.
Đẩy lên cấp trên hoặc đẩy cho bộ phận khác là phương án rất dễ, nhiệm vụ coi
như không liên quan gì nữa tới mình, nhưng việc thì vẫn còn nguyên.